تا حالا شده موقع غذا خوردن، فکتان صدا بدهد؟ یا دردی کنار گوشتان بپیچد که به صورت و گردنتان هم بزند؟ شاید هم موقع خمیازه کشیدن، فکتان گیر کرده باشد. اینها مشکلاتی هستند که برای مفصل فک پیش میآیند. مفصل فک که اسم علمیترش مفصل گیجگاهی فکی (TMJ) است. مانند یک لولای خیلی مهم، فک پایین را به سر وصل میکند و به ما اجازه میدهد حرف بزنیم، غذا بجویم و دهانمان را باز و بسته کنیم. وقتی این مفصل یا عضلههای دور و برش خوب کار نکنند، زندگی روزمره سخت میشود. اما خبر خوب این است که راههای زیادی برای بهتر شدن وجود دارد. درمان tmj معمولا مرحله به مرحله است، از کارهای ساده شروع میشود و اگر لازم باشد، به کارهای جدیتر مثل جراحی میرسد. بیایید با هم ببینیم چه گزینههایی برای درمان این مشکلات وجود دارد.
برای انجام انواع خدمات دندانپزشکی مهمترین نکته، مراجعه به یک مرکز درمانی معتبر و دارای مجوز است. در همین زمینه، کلینیک پرو پلاس به صورت تخصصی با قیمت کاملا اقتصادی به ارائه این خدمت میپردازد. برای رسیدن به زیباترین لبخند و درمان توسط متخصص tmj، کافی است با شماره تلفن مرکز ایمپلنت شرق تهران (۰۲۱۳۶۶۴۱۹۸۵) تماس بگیرید.
| بخش | توضیحات کوتاه | نکات کلیدی |
|---|---|---|
| معرفی TMJ | TMJ یا مفصل گیجگاهی فکی مفصلی است که فک را به جمجمه وصل میکند | درد، صدا یا محدودیت حرکت فک میتواند نشانه اختلال باشد |
| علائم اختلال TMJ | درد فک، صدا هنگام باز و بسته کردن دهان، سردرد، گوشدرد | شناسایی زودهنگام برای پیشگیری از آسیب بیشتر |
| درمان غیرجراحی | فیزیوتراپی، گرما/سرما درمانی، داروهای ضد التهاب، محافظ شبانه دندان | معمولاً اولین قدم در درمان TMJ |
| درمان دارویی | مسکنها، شلکنندههای عضلانی، ضد التهابها | برای کاهش درد و التهاب در مراحل حاد |
| جراحی مفصل TMJ | اندیکاسیون: درد شدید، تخریب مفصل، محدودیت شدید حرکت فک | شامل آرتروسکوپی، بازسازی یا تعویض مفصل |
| مراقبتهای بعد از جراحی | رژیم غذایی نرم، فیزیوتراپی، کنترل درد | رعایت دقیق دستور پزشک برای بهبود سریع و کاهش عوارض |
| پیشگیری و نکات تکمیلی | تمرینات فک، اجتناب از جویدن بیش از حد، کنترل استرس | کاهش خطر عود اختلال TMJ |
درمان tmj
وقتی صحبت از درمان tmj میشود، منظورمان پیدا کردن راهی برای کم کردن یا از بین بردن درد فک، بهتر کار کردن مفصل و راحتتر شدن زندگی است. روش درمان برای هر کسی فرق میکند و بستگی به این دارد که مشکل چقدر جدی است، چه چیزی باعث آن شده و وضعیت کلی بدن چطور خواهد بود. معمولا دکترها درمان را با روشهای سادهتر و کمخطرتر شروع میکنند. اگر این روشها جواب ندهند یا خود مفصل آسیب جدی دیده باشد، آن وقت سراغ راههای دیگر مانند جراحی میروند. مهمترین چیز این است که اول یک پزشک یا دندانپزشک متخصص، مشکل را دقیق تشخیص بدهد تا بهترین درمان tmj انتخاب شود.
اختلال مفصل گیجگاهی فکی
اختلال مفصل گیجگاهی فکی (یا به اختصار TMD) اسمی کلی برای انواع مشکلاتی است که برای مفصل فک (همان مفصلی که درست جلوی گوشها قرار دارد) و عضلههایی که برای جویدن استفاده میکنیم، پیش میآید. این مفصل خیلی پرکار است و حرکات مختلفی مثل باز و بسته شدن، جلو و عقب رفتن و به چپ و راست رفتن را انجام میدهد.
اختلال مفصل گیجگاهی فکی میتواند به دلایل مختلفی اتفاق بیفتد، مثلا:
- ضربه خوردن به فک
- ساییده شدن مفصل (آرتروز)
- فشار دادن یا ساییدن دندانها روی هم (دندان قروچه)
- استرس زیاد
- یا حتی درست روی هم قرار نگرفتن دندانها
علائم شایع اختلال مفصل گیجگاهی فکی درد در فک، صورت، گوش یا گردن، سردرد، صدا دادن مفصل موقع حرکت (مثل تقتق یا کلیک)، سخت باز شدن دهان و گاهی هم قفل شدن فک است. شناختن اختلال مفصل گیجگاهی فکی کمک میکند تا راه درست درمان را پیدا کنیم.
درمان های خانگی و ساده
معمولا اولین قدمها برای درمان tmj، کارهای سادهای هستند که خودتان در خانه میتوانید انجام دهید و خطر کمی دارند. خیلی وقتها همین کارها کافی هستند. مثلا سعی کنید غذاهای نرم بخورید تا به فکتان فشار نیاید. آدامس نجوید و چیزهای سفت مثل ته دیگ یا آجیل را کمتر بخورید. میتوانید از حوله گرم یا کیسه یخ روی قسمت دردناک فک استفاده کنید. انجام دادن نرمشهای آرامی که دکتر یا فیزیوتراپ یادتان میدهد هم مفید است. کم کردن استرس هم خیلی کمک میکند.
- کمکهای اولیه حرفهای محافظ دهان و فیزیوتراپی
اگر مراقبتهای خانگی به تنهایی کافی نبود، قدم بعدی کمک گرفتن از متخصص است، اما هنوز با روشهای ساده انجام میشود. - محافظ دهان
دندانپزشک میتواند یک پلاک پلاستیکی شفاف برایتان بسازد که شبها یا حتی روزها روی دندانهایتان بگذارید. این پلاک جلوی فشار آمدن به دندانها و مفصل فک را، مخصوصا موقع دندان قروچه، میگیرد و یکی از رایجترین روشها در درمان tmj است. - فیزیوتراپی
فیزیوتراپ میتواند با تمرینهای مخصوص، به قوی شدن عضلههای فک، بهتر باز و بسته شدن دهان و درست شدن حالت گردن و شانهها کمک کند که باعث کم شدن درد میشود. - داروها و تزریقات کنترل درد و ورم
گاهی برای کم کردن درد و ورم مفصل فک، دکتر دارو یا تزریق تجویز میکند. داروهای معمولی مثل استامینوفن یا ایبوپروفن میتوانند درد و ورم را کم کنند. اگر درد شدید باشد، شاید دکتر داروهای قویتری بدهد. اگر عضلههای فکتان خیلی سفت و گرفته باشند، دکتر برای مدت کوتاهی داروی شلکننده عضله تجویز میکند. اگر ورم داخل مفصل زیاد باشد، تزریق داروی ضد ورم (کورتون) داخل مفصل میتواند خیلی سریع درد و ورم را کم کند. بعضی وقتها هم تزریق بوتاکس به عضلههای جونده، برای کم کردن فشار و درد ناشی از دندان قروچه شدید، به عنوان بخشی از درمان tmj استفاده میشود. - روش های کم تهاجمی شستشو و دیدن داخل مفصل
اگر کارهای سادهتر و داروها جواب ندهند، قبل از فکر کردن به جراحی بزرگ، روشهای کمدردسرتری پیشنهاد میشود. - آرتروسنتز (شستشوی مفصل)
در این روش، دکتر با دو تا سوزن خیلی نازک وارد مفصل میشود. از یکی مایع تمیزکننده وارد میکند و از دیگری، مایع کثیف و مواد اضافی داخل مفصل را بیرون میکشد. این کار مثل یک شستشوی حسابی برای مفصل است و میتواند درد و گرفتگی را بهتر کند. - آرتروسکوپی (دیدن داخل مفصل)
اینجا دکتر با یک دوربین خیلی خیلی کوچک (آرتروسکوپ) و وسایل ظریف، از طریق چند تا سوراخ ریز، داخل مفصل را نگاه میکند. اینطوری میتواند دقیقا ببیند مشکل چیست و گاهی همان موقع کارهای کوچکی مثل تمیز کردن یا مرتب کردن دیسک داخل مفصل را انجام دهد. این روش نسبت به جراحی باز، دوره بهبودی کوتاهتری دارد و یکی از گزینههای پیشرفتهتر درمان tmj است.
جراحی باز مفصل فک
جراحی باز مفصل فک، آخرین راه درمان است و فقط برای موارد خیلی شدید اختلال مفصل گیجگاهی فکی که هیچکدام از روشهای دیگر کمکی نکردهاند و خود مفصل مشکل ساختاری جدی دارد، انجام میشود. این نوع جراحی بزرگتر است و خوب شدنش زمان بیشتری میبرد. بسته به اینکه مشکل اصلی چیست، جراح سعی میکند دیسک داخل مفصل (یک تکه غضروف نرم) را که آسیب دیده یا از جایش در رفته، تعمیر کند یا سر جایش بگذارد. گاهی هم اگر دیسک خیلی خراب باشد، مجبور میشوند آن را بردارند. در موارد خیلی خیلی کم، وقتی مفصل به خاطر ساییدگی شدید، شکستگی بد یا بیماریهای دیگر کاملا از بین رفته باشد، ممکن است لازم شود کل مفصل یا قسمتی از آن را با مفصل مصنوعی عوض کنند. این بزرگترین و پیچیدهترین نوع جراحی برای درمان مشکلات مفصل فک است.
کلینیک پروپلاس به عنوان معتبرترین مرکز ایمپلنت شرق تهران و دندانپزشکی زیبایی با بهرهگیری از بهترین متخصص ارتودنسی افسریه، خدماتی چون بلیچینگ دندان شرق تهران، کامپوزیت دندان شرق تهران و لمینت دندان شرق تهران را با بالاترین استانداردهای درمانی ارائه میدهد.
در کلینیک ما با استفاده از جدیدترین تجهیزات و روشهای روز دندانپزشکی، خدمات تخصصی کامپوزیت دندان برای بازسازی زیبایی و عملکرد دندانها، بلیچینگ دندان برای روشنتر و جذابتر کردن لبخند، و ایمپلنت دندان به عنوان جایگزینی مطمئن و بادوام برای دندانهای از دسترفته، با دقت و کیفیتی بینظیر ارائه میشود.
سوالات متداول
-
درمان خانگی TMJ چیست؟
استفاده از کمپرس گرم یا سرد، ورزشهای ملایم فک، کاهش استرس و پرهیز از جویدن غذاهای سفت میتواند به کاهش درد کمک کند. -
علائم التهاب یا اختلال مفصل فک چه هستند؟
درد فک یا صورت، صدا هنگام باز و بسته کردن دهان، قفل شدن یا محدودیت حرکت فک، سردرد و گوشدرد از علائم شایع است. -
درمان مفصل گیجگاهی فکی با طب سنتی چگونه است؟
مصرف برخی دمنوشها و روغنهای گیاهی برای ماساژ، رژیم غذایی سبک و اجتناب از غذاهای سفت میتواند علائم را کاهش دهد، اما تشخیص و درمان اصلی توسط فوق تخصص TMJ لازم است.
برای مطالعه:
- درد گوش و فک هنگام جویدن
- مقایسه ایمپلنت و بریج دندان
- عوارض باز شدن سینوس دندان چیست؟
- فلوراید تراپی در بزرگسالان + هزینه
- فلورایدتراپی چیست؟ عوارض و مزایا
- تشخیص عصب کشی از روی عکس
نظر در"درمان tmj، جراحی مفصل"
فرشاد
سلام پروفسور سفیالدینی، فوقتخصص مفصل فکی گیجگاهی!
با توجه به تخصص شما در حوزهٔ tmj، من یه سوال داشتم: آیا درمانهای خانگی TMJ یا روشهای طب سنتی میتونن در مواردی مثل التهاب مفصل فک، جابجایی دیسک فک یا سایر انواع اختلال مفصل گیجگاهیفکی مؤثر باشن؟ چون علائم بیماری مفصل گیجگاهی فکی رو دارم ولی هنوز به یه متخصص TMJ در تهران دسترسی نداشتم. ممنون از راهنماییتون!