
پوسیدگی دندان در ناحیه لثه معمولاً بهصورت پنهان و بیعلامت شروع میشود. بسیاری از افراد تا زمانی که دچار درد، التهاب یا مشکل جدی نشوند، متوجه آن نمیشوند. این نوع پوسیدگی دقیقاً در بخشی اتفاق میافتد که دندان به لثه متصل میشود؛ نقطهای که نهتنها از دید مستقیم دور است، بلکه تمیز کردن آن هم سختتر از سایر بخشهای دندان است. اگر به این ناحیه بیتوجهی شود، پوسیدگی میتواند بهتدریج به بافتهای عمیقتر نفوذ کرده و در نهایت باعث از بین رفتن کامل دندان شود. شناخت علتهای ایجاد این نوع پوسیدگی و راههای درمان و پیشگیری آن، نقش مهمی در حفظ سلامت دندانها و زیبایی لبخند شما دارد. در ادامه این مقاله به بررسی علت این نوع پوسیدگی، روشهای درمان و پیشگیری از آن خواهیم پرداخت.
علتهای پوسیدگی دندان از کنار لثه
جدولی جمعوجور با توضیح هر علت و راه ساده پیشگیری
| علت | توضیح | راه پیشگیری |
|---|---|---|
| تجمع پلاک (جرم) | باکتریها و پلاک در خط لثه تجمع مییابند و اسید تولید میکنند. | مسواک و نخ روزانه، تمیزکاری حرفهای هر ۶ ماه. |
| عقبنشینی (رتراکشن) لثه | وقتی لثه کنار میرود، بخش ریشه که حساس و بدون مینای محافظ است نمایان میشود. | درمان لثه، درمان علل (مسواک زدن خشن، بیماری لثه)، استفاده از خمیر دارای فلوراید. |
| بهداشت دهان ضعیف | مسواک یا نخ کشیدن ناکافی باعث باقی ماندن مواد غذایی و رشد باکتری میشود. | آموزش تکنیک صحیح، استفاده از دهانشویه فلوراید. |
| رژیم غذایی پرقند | مصرف مداوم شیرینیجات و نوشیدنیهای شیرین اسید تولید میکند و مینای دندان را حل میکند. | کاهش دفعات قند، شستوشوی دهان بعد از خوردن، آدامس بدون قند. |
| مسواک یا تکنیک نامناسب | مسواک خیلی سخت یا زاویه نامناسب باعث آسیب لثه و نمایان شدن ریشه میشود. | استفاده از مسواک نرم و زاویه 45 درجه، آموزش از دندانپزشک. |
| خشکی دهان (کزیوستومیا) | کاهش جریان بزاق باعث میشود پاکسازی طبیعی کمتر شود و پوسیدگی افزایش یابد. | نوشیدن آب مکرر، بررسی داروها، استفاده از جایگزین بزاق یا دهانشویه مخصوص. |
| پلاک یا ترمیم با اورهنگ (overhang) | ترمیم نامناسب یا لبهی بیرونزده پروتز/پرکردگی باعث تجمع پلاک کنار لثه میشود. | بازرسی ترمیمها، اصلاح اورهنگ توسط دندانپزشک، تمیزکاری حرفهای. |
| دندانقروچه و اختلالات بایت | فشارهای مکانیکی غیرطبیعی باعث تحلیل مینای اطراف لثه میشود. | شبپلاک (نایتگارد)، اصلاح بایت و کنترل استرس. |
نکته: برای تشخیص درست و جلوگیری از پیشرفت، حتماً به دندانپزشک مراجعه کنید؛ بسیاری از این علل قابل پیشگیری و درمان هستند.
ترمیم پوسیدگی زیر لثه
وقتی پوسیدگی از ناحیه طوق دندان یا زیر لثه آغاز میشود، درمان آن ساده نیست و نیاز به بررسی دقیق توسط دندانپزشک دارد. در این موارد، گاهی با بالا آوردن بخش پوسیده به سطح قابلدسترس، امکان ترمیم فراهم میشود. گاهی نیز لازم است بخشی از لثه کنار زده شود تا ناحیه پوسیده بهخوبی دیده و درمان شود. این کار نهتنها به ترمیم دقیقتر کمک میکند، بلکه التهاب و آسیب لثه را هم کاهش میدهد.
اگر پوسیدگی به ریشه برسد، معمولاً درمان ریشه یا عصبکشی لازم است. اما اگر دندان بیش از حد آسیب دیده باشد، کشیدن آن و استفاده از روشهایی مثل کاشت دندان، تنها گزینه باقیمانده خواهد بود. بنابراین، هرچه زودتر این نوع پوسیدگی تشخیص داده شود، احتمال حفظ دندان بیشتر و درمان سادهتر خواهد بود.
علت پوسیدگی دندان از کنار لثه
پوسیدگی دندان از کنار لثه یکی از مشکلات شایع دندانی است که معمولاً به چند دلیل اصلی رخ میدهد. که عبارتنداز:
- تجمع پلاکها و باکتریها در ناحیه خط لثه؛ ناحیهای که به دلیل فرم خاص خود محل مناسبی برای باقی ماندن مواد غذایی و پلاکهاست. اگر این ناحیه بهدرستی تمیز نشود، باکتریها تولید اسید کرده و مینای دندان را تخریب میکنند.
- استفاده ناصحیح یا ناکافی از مسواک و نخ دندان؛ تنها مسواک زدن کافی نیست و نخ دندان کشیدن منظم لازم است تا فاصله بین دندانها و لثهها کاملاً پاک شود و پلاک تجمع نکند.
- نامرتب بودن دندانها؛ دندانهایی که روی هم افتاده یا کج باشند، تمیز کردن نواحی اطراف آنها دشوار شده و احتمال رشد باکتری و پلاک را افزایش میدهد.
- کاهش ترشح بزاق دهان؛ بزاق به پاکسازی طبیعی دهان کمک میکند و در شرایطی مانند مصرف برخی داروها یا استرس، کاهش ترشح آن موجب افزایش خطر پوسیدگی میشود.
علاوه بر این، عوامل دیگری مثل رژیم غذایی پرقند، رعایت نکردن بهداشت دهان و بیماریهای لثه نیز میتوانند خطر پوسیدگی نزدیک لثه را افزایش دهند. رعایت دقیق بهداشت دهان شامل مسواک زدن منظم، استفاده صحیح از نخ دندان، و مراجعه دورهای به دندانپزشک بهترین راهکار برای پیشگیری از این نوع پوسیدگی است.
به گفته سایت Healthline :
“The biggest culprit is dental plaque.”
«بزرگترین مقصر، پلاک دندانی است.»

پوسیدگی زیر خط لثه چه خطراتی دارد؟
پوسیدگی زیر خط لثه خطرات جدی و متعددی برای سلامت دهان و دندان به دنبال دارد. که این خطرات شامل:
- تشخیص دشوار؛ این نوع پوسیدگی اغلب بهصورت قابل مشاهده نیست و بدون رادیوگرافی یا معاینه تخصصی نمیتوان آن را بهراحتی شناسایی کرد.
- نفوذ به ریشه دندان؛ با پیشرفت پوسیدگی، ممکن است به ریشه دندان برسد که در این حالت درمان آن پیچیدهتر شده و اغلب نیاز به درمان ریشه (عصبکشی) یا حتی کشیدن دندان پیدا میکند.
- التهاب و تحلیل لثه؛ پوسیدگیهای مزمن در ناحیه زیر لثه میتوانند باعث التهاب، تورم، خونریزی و تحلیل بافتهای لثه و استخوانهای حمایتکننده دندان شوند که سلامت کلی دندانها را به خطر میاندازد.
- لق شدن و افتادن دندان؛ در صورت عدم درمان بهموقع، آسیبهای ناشی از پوسیدگی و التهاب میتواند منجر به لق شدن و در نهایت از دست رفتن دندان شود.
علاوه بر این، عفونتهای ناشی از پوسیدگی زیر لثه میتوانند به بیماریهای سیستمیکی مثل مشکلات قلبی یا دیابت نیز مرتبط شوند. به همین دلیل، توجه به سلامت زیر خط لثه و پیگیری درمانهای تخصصی از اهمیت بالایی برخوردار است.
برای مطالعه: متخصص ارتودنسی افسریه
درمان پوسیدگی لثه
برای درمان پوسیدگیهایی که در نزدیکی یا زیر خط لثه ایجاد میشوند، لازم است مراحل تخصصی و دقیقی انجام گیرد تا سلامت دندان و لثه حفظ شود. این مراحل شامل موارد زیر میشوند:
- تشخیص دقیق؛ در ابتدا، دندانپزشک با معاینه دقیق و گرفتن عکس رادیوگرافی، میزان عمق و گستردگی پوسیدگی را بررسی میکند تا مشخص شود آیا بافتهای اطراف هنوز سالم هستند یا خیر.
- پاکسازی کامل پوسیدگی؛ با ابزارهای دقیق و حرفهای، تمامی نواحی پوسیده بهطور کامل برداشته میشود. اگر پوسیدگی در ناحیه زیر لثه باشد، ممکن است بخشی از لثه کنار زده یا برداشته شود تا دسترسی بهتر به ناحیه آسیبدیده فراهم شود.
- ترمیم با مواد مقاوم؛ پس از پاکسازی، دندان با مواد ترمیمی مخصوصی پر میشود که مقاومت بالایی در برابر رطوبت و فشار دارند و برای نواحی زیر لثه مناسباند.
- درمان حمایتی؛ برای کاهش التهاب و تقویت دندان، استفاده از دهانشویههای ضدباکتری، ژلهای تقویتکننده مینای دندان و درمانهایی مانند فلوراید تراپی بسیار مؤثر است.
- درمانهای پیشرفتهتر؛ در صورت پیشرفت شدید پوسیدگی، ممکن است به درمان ریشه (عصبکشی) نیاز باشد. در برخی موارد نیز جراحی لثه، ترمیم بافت آسیبدیده یا حتی کشیدن دندان و جایگزینی آن با ایمپلنت یا پروتز لازم است.
رعایت این مراحل درمانی به بازگرداندن سلامت دندان کمک میکند و از بروز عوارض شدیدتر جلوگیری خواهد کرد. همچنین انجام معاینات منظم و رعایت دقیق بهداشت دهان و دندان، بهترین راه برای پیشگیری از این نوع پوسیدگیهاست.

پیشگیری از پوسیدگی در ناحیه لثه
برای پیشگیری از پوسیدگی در ناحیه لثه، مهمترین و مؤثرترین روش، مراقبت منظم و دقیق از دهان و دندانهاست. برای مراقبت بهتر به نکات زیر توجه کنید:
- مسواک زدن حداقل دو بار در روز؛ توجه ویژهای به ناحیه اطراف لثه داشته باشید، زیرا این قسمت بیشتر در معرض تجمع پلاک و مواد غذایی است.
- استفاده روزانه از نخ دندان و برسهای بیندندانی؛ این کار باعث میشود فضاهایی که مسواک به آنها دسترسی ندارد، کاملاً تمیز و پاکیزه بماند.
- کاهش مصرف شیرینیها و مواد قندی؛ این خوراکیها محیط مناسبی برای رشد باکتریهای پوسیدگیزا فراهم میکنند.
- مراجعه به دندانپزشک هر شش ماه یکبار؛ این کار کمک میکند تا پوسیدگیهای احتمالی شناسایی و جرمگیری بهدقت انجام شود و سلامت لثهها حفظ گردد.
- مشاوره با متخصص ارتودنسی در صورت نامرتب بودن دندانها؛ اگر دندانهای شما کج یا به هم فشرده است، با مراجعه به متخصص ارتودنسی میتوانید از بروز پوسیدگی در نقاطی که تمیز کردن آنها سخت است، پیشگیری کنید.
- مراجعه به مراکز تخصصی در مواقع نیاز به درمانهای پیچیده یا کاشت دندان؛ انتخاب مراکز معتبر مانند مرکز ایمپلنت شرق تهران میتواند به حفظ سلامت و زیبایی لبخند شما کمک کند.
رعایت این نکات ساده و مؤثر، میتواند سلامت طولانیمدت دندانها و لثهها را تضمین کرده و به شما کمک کند همیشه لبخندی زیبا و سالم داشته باشید.
کلینیک پروپلاس به عنوان معتبرترین مرکز ایمپلنت شرق تهران و دندانپزشکی زیبایی در تهران با بهرهگیری از بهترین متخصص ارتودنسی افسریه، خدماتی چون بلیچینگ دندان شرق تهران، کامپوزیت دندان شرق تهران و لمینت دندان را با بالاترین استانداردهای درمانی ارائه میدهد.
در کلینیک ما با استفاده از جدیدترین تجهیزات و روشهای روز دندانپزشکی، خدمات تخصصی کامپوزیت دندان برای بازسازی زیبایی و عملکرد دندانها، بلیچینگ دندان برای روشنتر و جذابتر کردن لبخند، و ایمپلنت دندان به عنوان جایگزینی مطمئن و بادوام برای دندانهای از دسترفته، با دقت و کیفیتی بینظیر ارائه میشود.
پوسیدگی دندان از ناحیه لثه یکی از مشکلات شایع دهان است که اغلب دیر تشخیص داده میشود، برای پیشگیری و درمان بهتر مطالعه درمان التهاب لثه و علت اسیدی شدن دهان توصیه میشود.
سوالات متداول
۱. چرا دندانها حتی با مسواک زدن منظم دچار پوسیدگی میشوند؟
علت پوسیدگی دندان با وجود مسواک زدن میتواند به دلیل تکنیک نادرست مسواکزدن، استفاده نکردن از نخ دندان، یا پوسیدگی زیر خط لثه نی نی سایت باشد که با چشم دیده نمیشود.
۲. چرا دندان از کنار یا زیر لثه پوسیده میشود؟
علت پوسیدگی دندان از لثه یا علت پوسیدگی دندان از کنار لثه نی نی سایت معمولاً به خاطر تجمع پلاک در زیر لثه، بیماری لثه یا ریتروژن لثه است که ریشه دندان را در معرض باکتری قرار میدهد و منجر به ترمیم پوسیدگی زیر لثه میشود.
۳. چه راههایی برای پیشگیری از پوسیدگی دندان وجود دارد؟
از مادهای برای جلوگیری از پوسیدگی دندان مثل فلوراید استفاده کنید، ویتامین D و کلسیم کافی دریافت نمایید (کمبود کدام ویتامین باعث پوسیدگی دندان میشود؟ — ویتامین D)، و هرچند قرص برای جلوگیری از پوسیدگی دندان جایگزین بهداشت دهان نیست، ولی در موارد خاص با تجویز پزشک کمککننده است.
برای مطالعه:
نظر در"علت پوسیدگی دندان از کنار لثه + ترمیم"
ناصر
سلام دکتر، من واقعا گیج شدم!
علت پوسیدگی دندان از کنار لثه چیه؟ چون من هر روز مسواک میزنم ولی باز هم دندونم از بغل داره پوسیده میشه…
توی نینی سایت خوندم دربارهی پوسیدگی زیر خط لثه، ولی هنوز نفهمیدم چرا با وجود مسواک زدن این اتفاق میافته.
ترمیم پوسیدگی زیر لثه چطوریه؟ آیا راهی هست که دیگه از این جور پوسیدگیها جلوگیری بشه؟
اصلاً قرصی هست که کمک کنه به جلوگیری از پوسیدگی دندان؟
ممنون میشم راهنماییم کنید، چون واقعا داره نگرانم!
هاشم
من مدتیه درگیر ترمیم پوسیدگی زیر لثه شدم و واقعاً برام سواله که علت پوسیدگی دندان از لثه دقیقاً چیه و چرا بعضی دندونا از کنار لثه خراب میشن. توی نینیسایت هم خیلی درباره پوسیدگی زیر خط لثه خوندم ولی جواب قطعی نگرفتم. میخواستم بدونم درمان پوسیدگی دندان از کنار لثه حتماً نیاز به کارهای تهاجمی داره یا روش توقف پوسیدگی دندان هم وجود داره؟ مثلاً قرص برای جلوگیری از پوسیدگی دندان یا یه ماده ای برای جلوگیری از پوسیدگی دندان که واقعاً مؤثر باشه؟ ممنون میشم راهنمایی تخصصی بدین چون این موضوع خیلی ذهنمو درگیر کرده.